Tomaten

Een kasje voor tomaten (en paprika's) mag je eigenlijk niet missen in een moestuin, dan doe je jezelf echt tekort. Vanaf juli tot in oktober heb je dan volop lekkere verse tomaten en paprika's.

Met tomaten in een kasje of onder een afdak gaat het hier eigenlijk nooit mis, maar met buitentomaten is het een ander verhaal - ook rassen die geacht worden tegen een koel en vochtig klimaat te kunnen, vallen vaak ten prooi aan phytophthora. 

De zomers waarin buitentomaten hier probleemloos rijpen zijn schaars, maar dit jaar was het er een. Die buitenteelt is bij ons meestal onbedoeld: we zaaien altijd teveel (om wat keus te hebben) en vinden het dan zonde om het overschot aan voorgekweekte planten weg te gooien.

Dit jaar hadden we ze tegen de muur van het stalletje geplant en er verder niet te veel zorg aanbesteed. Daar deden ze het goed, wat met deze warme droge zomer niet zo verbazend is, maar zelfs nu - ver in september en na een hoop nattigheid - staan ze er nog steeds fleurig (schimmelloos) bij. En dat onder dakrand zonder goot.

Van de overschotten maken we pastasaus. Ook die is lekkerder dan gekochte.

We hebben het tomatenkasje gemaakt van restmaterialen: wat grote glasplaten met lariks balkjes en een kunststof lichtkoepel als dak. Eigenlijk is het een veredeld afdak: géén deur, maar een halfopen front en bovenin rondom een ruime ventilatie sleuf. Dat is prima voor tomaat - die moeten vooral droog staan, en zo hoef je geen zorg te besteden aan de beluchting. Er kunnen 12 tomatenplanten in.

 

Zelfs onder een druppelend dak zien de buitentomaten er dit jaar in de nazomer (foto half september) nog fris uit.

Voorjaarsfoto. Het voorste kasje kregen we van iemand die erop uitgekeken was; we hebben het wat verhoogd met een betonnen rand en gebruiken het voor de paprika's.

Wanneer het gaat over smaakverschillen met gekocht fruit, staan paprika's op de eerste plaats.

Zomeren

Camhof: 30 april

Lang te koud en te droog, maar nu is er weer voldoende water gevallen en begint het te zomeren.

Camhof: moestuin achtererf

Camhof: spontane plantengroei langs het noordpad

noordpad detail

Winterkost: Friese droogbonen

Friese droogbonen: Friese woudboon, Friese gele stokboon, zoete grauwe erwt, rode krobbe, gritney's plus enkele niet-Friese bruine boontjes

Afgelopen jaar hebben we voor het eerst een structurele hoeveelheid droogbonen gezet. 3 bedden van 4,50 bij 1,20 mtr leverden een oogst waarmee we ruimschoots een jaar toekunnen. Dit ondanks het toegenomen verbruik. En natuurlijk is het leuker (en vaak beduidend lekkerder) om wat te experimenteren met verschillende soorten.
De teelt van droogbonen vraagt weinig werk- maar met het drogen en opschonen ben je wel even bezig.

> Friese droogbonen

> droogbonen 2 oktober

Dezelfde bonen geweekt

J.L. Hudson, Seedsman

Oudejaarsdag ligt de gids van Hudson in de bus. Ik voel me er bezwaard mee. Hoewel Hudson al sinds heugenis één van onze favoriete zaadhandels is, hebben we er het laatste decennium nauwelijks iets gekocht.
We zijn een verliespost geworden voor Hudson, die voor $ 3.91 aan postzegels op onze zaadgids plakte.


Hudson is een eigenzinnig mens die een uphill battle vecht in een wereld waar véél dingen hem niet aanstaan, en ik voel met hem mee.

In z'n strijd tegen de digitaliteit heeft hij water bij de wijn moeten doen: "This publication was typeset entirely without de use of computers" staat er ostentatief op de gids, maar op diezelfde omslag lees je onder het adres > WWW.JLHUDSONSEEDS.NET

"  . . . We are a public access seed bank - not a commercial seed company. You will find that our presentation of information and how you access our seedbank is a bit different from ordering seeds from the usual on-line commercial enterprise. . . . "


Warm aanbevolen!!!

Zater

Oktober

Kweepeer: als je het dons eraf wrijft, zijn ze prachtig en ze ruiken erg lekker. Daarom halen we elk jaar schalen vol kweeperen in huis: voor de reuk. De smaak van kweepeer moet je wel liggen, want die is zéér typerend.

Kweektuin, 30 oktober 2011

In deze tijd van het jaar is het heilig vuur bij het moestuinieren wat gedoofd; we laten het nu even op z'n beloop. Manja oogst nog dagelijks, maar de keus wordt minder. Wanneer er vorst dreigt, moeten de rode bietjes worden gerooid om in scherp zand bewaard te worden op een vorstvrije plek, net als de laatste peentjes. De echte winterkost, boerenkool, spruiten en winterprei, staat op de nieuwe moestuin op het voorterrein.

Moestuin achtererf, 30 oktober 2011

Moestuin voor, 30 oktober 2011

Planken stapelen

Jarenlang kochten we van tijd tot tijd azobé zaagafval van een grote houthandel. Toen deze met de zagerij ophield, kon ik nog twee vrachtwagenladingen azobé planken kopen tegen een stookhoutprijs. 

Die planken waren gezaagd uit afvalstukken in een poging er een verkoopbaar product van te maken, maar dat bleek geen succes; daarom dus alsnog op weg naar de kachel. De helft is hier in de loop van de tijd verstookt; de rest lag in bundels op een verstopt plekje maar dat bleek niet de geschikte manier van bewaren.

Vorige zomer waren we al begonnen met het maken van luchtige stapels; nu was er nog 15 ton te gaan. We hebben alle plankjes schoongeborsteld en met de aanhanger naar hun nieuwe plek gebracht en er mooie luchtige stouwen van gestapeld met een dakje tegen het inregenen. 

Dat zijn zo van die buitenwoonprojecten die je niet in de planning meeneemt, maar van het resultaat kunnen we onbevangen genieten.

xx

Het karma van moestuinieren

10 oktober 2011

12 oktober: laatste postelein

Nazomer

De droogbonen zijn op de bedden te drogen gehangen; op de voorgrond de naar rood kleurende hulzen van de Friese Gele stokboon

Drogende walnoten; de kistjes hebben een bodem van gaas

Het stookhout voor deze winter ligt al veilig (droog) binnen; deze mijt hebben we nu afgedekt om het hout in het voorjaar goed gedroogd binnen te kunnen halen

Dagelijks vers sap van valfruit

Aardappels er uit > prei er in

De aardappels zijn dit jaar mooi aan de maat (foto 21 juli 2011)

Vandaag nog lekker weer, maar morgen zal het hozen (als de verwachtingen uitkomen) en de grond lijkt de komende week ook nat te blijven. Daarom gisteren de aardappels geoogst en vandaag de winterprei geplant. De tijd begon te dringen voor de prei, die - in de kweekbak - niet al te geweldig wilde groeien. Maar goed, ze staan erin en hebben nog een paar echte groeimaanden voor de boeg.

Over de aardappels niets te klagen, dit jaar een beste oogst.

Voor de statistiek: ze zijn 12 april gepoot; vanaf 5 juni eten we er al van; 8 juli heb ik het loof geknakt en de 21e (gisteren) het restant geoogst.

We hadden op het achtererf 2 bedden Frieslanders, en daar steeds van gegeten; in de nieuwe moestuin (foto) Donald, Gloria en Eersteling.

Donald was nieuw voor ons en bevalt vooralsnog prima: het loof stond er nog prachtig fris bij, toen ik het knakte (om de schilvorming te activeren), de andere rassen zagen er toen al wat morsig uit.

De prei oogt nietig, maar moet nog alle kans van slagen hebben. De grond is hier groeizaam, en dankzij het zand in het voorjaar (en door de aardappels) ook mooi los. Ook de boontjes op de achtergrond zijn weelderig gegroeid (foto 22 juli 2011)

Courgettes: als je ze niet dagelijks wilt eten heb je aan één plant genoeg. Hier een stapeltje al te groot geworden vruchten.

Zomers erf

De massa bieslook in het kruidentuintje is uitgebloeid en aan het oog onttrokken door verschillende soorten Salvia's; rechts van het pad een groep Telekia's (foto 10 juli 2011)

's Zomers domineren vaste planten grote delen van het terrein. Alles lijkt hier extra groot te worden op de klei. De meeste plantengroepen, zoals op het voorterrein, vragen nauwelijks onderhoud en zijn deels spontaan gevormd.

Toch moet je op je qui-vive blijven, want vaak sluipen er ongemerkt ongewenstheden binnen die je er maar moeilijk uitwerkt. Haagwinde is daar een treffend voorbeeld van; als je de plant onbevangen bekijkt ben je er enthousiast over, maar dat enthousiasme verdwijnt naarmate de soort zich meer op haar gemak voelt. Haagwinde groeit met haar ranken alles zo tot een onontwarbare massa ineen, dat er geen doorkomen meer aan is; zelfs een maaimachine met vingerbalk loopt er in vast.

En bij de geschiktheid van Telekia (T. speciosa / groot koeienoog) voor verwildering in een plantengemeenschap kan ook een kanttekening: Telekia zal na verloop van tijd steeds grotere zones koloniseren en daar groeit dan ook echt niets anders. Weg krijg je deze soort alleen, als je ze met omvangrijke wortelkluit en-al de grond uitwerkt en daarna nog een tijdenlang het resterende wortelopschot afsteekt.

De prettigste soorten - zoals Lavatera en Griekse Alant handhaven zich goed, maar zijn niet overdreven invasief; dat is ook het geval met veel inheemse vaste planten zoals heemst en ooievaarsbek.

Voorterrein (10 juli 2011)

In de kweektuin gaan nuttige zaken nu schuil achter een bloeiend gordijn (12 juli 2011)

 

Tomaten kweken zonder dakje gaat meestal fout. Deze staan er nu - ondanks vrij veel nattigheid de afgelopen tijd - nog pronter bij, maar wanneer het blad te lang achtereen nat blijft, is Phytophthora (een schimmelaantasting) bijna onvermijdelijk  (12 juli 2011)

 

Buiten (wel onder een dakje) blijven de paprika's gedrongen, zowel plant als vrucht. Een rendabele teelt kun je het niet noemen, maar de smaak van langzaam gegroeide vollegronds-paprika is onvervangbaar (12 juli 2011)

Detail paprika's

Uit en weer thuis

Natuurlijk kijken we overal hoe de moestuin erbij staat; deze vonden we in een klein labyrint van ommuurde tuinen

We waren er even tussenuit, naar het Franse platteland [Vogezen, Haute-Marne, Aube]; zoals gewoonlijk op zoek naar rurale gebieden die nog zijn ontkomen aan de vaart der volkeren. Natuurlijk is dat een onvervulbare missie, want authentieke landelijke kleinschaligheid is langzamerhand overal in Europa verloren geraakt.

We hebben de gewoonte om ons te verplaatsen over de kleinst mogelijke wegen; sinds TomTom is dat een fluitje van een cent. De techniek is eenvoudig: zoek wat onbeduidende dorpjes uit in een gebied tussen niets en nergens, en zet de TomTom op kortste weg ... de routes zijn dan ongekend en vaak spectaculair. Onze reisaanhanger (een veertig jaar oud polyester eitje van uiterst bescheiden afmeting) is niet breder dan de (ook bescheiden) auto en volgt ons trouw over de smalste wegen.

Onze reis-aanhanger (om het c-woord te vermijden) is een Biod Bambi. Een rijdend bed met een keukentje; meer heb je ook niet nodig als je onderweg bent.

 

De teloorgang is op het dunner bevolkte Franse platteland goed zichtbaar. Vooral in de dorpen tekent het verval zich af: veel troosteloos lege huizen en winkeltjes; vaak is er geen enkele voorziening. Sfeervolle beelden levert dat op, maar ook treurige.

Foto's juni/juli 2011          

Schilderachtig en treurig

Soms troosteloos

Ook in de grotere dorpen en stadjes heeft de (meeste) middenstand het loodje gelegd

Vergane reislust

Singer naaimachines

De Stihl dealer ...

... en zijn voorraad

Wel veel moestuintjes; de meeste morsig, maar deze is goed onderhouden. Let op de vernuftig opgebouwde watervoorraad