Buiten Wonen: hazelaar

Bloei rode Lambertsnoot (foto 5 maart 2011)

De hazelaars beginnen nu schoorvoetend in bloei te komen en de grote rode Lambertsnoot zit ook weer vol met vrouwelijke bloempjes. Die minuscule bloempjes moet je wel even zoeken, maar als je weet waar, zie je er steeds meer.

Hazelnoot (en ook de Lambertsnoot- die vrijwel identiek is, maar een iets grotere struik vormt) kan goed tegen schaduw. Dat wordt graag vermeld in catalogi, maar wat je er dan niet bij leest, is dat hazelnoot (en Lambertsnoot) alleen maar mannelijk bloeien wanneer ze in de schaduw staan. Géén vrouwelijke bloemen betekent géén noten.

Hazelaar draagt aan de éénjarige scheuten (nieuwe aangroei) aan goed groeiende en goed belichte takken. Wanneer er onvoldoende groei is (en een hazelaar in de schaduw groeit veel minder uitbundig) krijg je wel katjes aan de jonge scheutjes, maar géén vrouwelijke bloei. Noten komen (vrijwel) uitsluitend aan takken die zijn blootgesteld aan onbelemmerd zonlicht.

Bestuiving
Er zijn zelfbestuivende rassen (of zaailingen) maar over het algemeen is een bestuiver nodig, omdat de bloei van de katjes en de vrouwelijke bloemen vaak ongelijk verloopt, of omdat de bloem niet bevrucht raakt door eigen stuifmeel. Meestal worden hazelaars minimaal in groepjes van drie geplant. Ook bij zelfbestuivers is de opbrengst meestal beter bij kruisbestuiving.

Hazelaar & Lambertsnoot
De hazelaar (Corylus avellana) en de Lambertsnoot (Corylus maxima) worden gezien als afzonderlijke botanische soorten.
De Lambertsnoot vormt een wat grotere struik met iets grotere noten dan de wilde hazelnoot, maar die verschillen zijn vaak minder evident omdat de hazelnootcultivars doorgaans kruisingen zijn van beide soorten. De namen worden vaak verhaspeld: zo wordt de Rode Zellernoot (Corylus maxima 'purpurea') meestal aangeboden als hazelnootcultivar.

Wanneer het gaat om zuiver wilde exemplaren (die zijn zeldzaam omdat ook wilde populaties stuifmeel ontvangen van cultivars) zou de vrucht van de hazelnoot kleiner en smakelijker zijn dan die van de Lambertsnoot, maar zelf heb ik dat nooit vast kunnen stellen. In ieder geval smaken de Lambertsnoten hier prima en zeker niet minder dan die van de hazelaars op ons terrein.

Wel een belangrijk verschil tussen beide is, dat de hazelnoot bij rijpheid uit de huls valt en de Lamberstnoten met huls-en-al uit de boom tuimelen. De hulzen van de Lamberstnoot zijn langer en omklemmen de noot enigszins. Noten die in de huls blijven geven wat extra werk omdat je ze dan zelf uit de hulzen moet halen; het voordeel is dat je de noten op een wat ruigere ondergrond veel makkelijker kunt vinden.

Corylus avellana = hazelnoot; Engels 'cobnut' of 'common hazel'; Duits 'Waldhasel'
Corylus maxima = Lambertsnoot; Engels 'filbert'; Duits 'Grosse Hasel', 'Zellernuss' of 'Bluthasel' (rode Lambertsnoot)

In mijn photostream vind je een set foto's van de Rode Lambertsnoot in de verschillende seizoenkleuren >

http://www.flickr.com/photos/arie-van-herpen/sets/